Urząd Miasta Mława                  Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. 23 654 33 82
  BIP Angielski Poczta Telefon alarmowy  
Numery rachunków bankowych |  Plan Miasta Mława |  Mławskie firmy i instytucje |  Rozkład jazdy PKP |  Rozkład jazdy PKS | 
Rewitalizacja Mławy |  Zadaj pytanie Burmistrzowi |  Oferty inwestycyjne |  Dyżury aptek |  Telefon alarmowy | Pogoda
» Strona główna » Aktualności
 Zobacz również
 Pomoc
BIP
Powiat Mławski
Urząd Marszałkowski Woj. Mazowieckiego
Mazowiecki Urząd Wojewódzki
Związek Miast Polskich
Forum Rewitalizacji
Wojewódzki Urząd Pracy
Fundusze Strukturalne
Fundusze Unijne
Mazowia
Rozbudowa drogi krajowej nr 7 do parametrów drogi ekspresowej S-7
Modernizacja linii kolejowej E 65 na odcinku Warszawa-Gdynia, etap II-FS 2005/PL/16/C/PT/001
Licznik odwiedzin
970818
Aktualności
  Odsłonięcie tablicy przed Posterunkiem Oficerskim nr 1 przy ul. Reymonta 9
1 września o godzinie 17.00 zostanie odsłonięta tablica pamiątkowa przy ulicy Reymonta 9, przed budynkiem Posterunku Oficerskiego Nr 1 – upamiętniającej oficerów i żołnierzy przedwojennego Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

Na tablicy zostanie wypisane:

W budynku tym w latach 30 – tych XX w. znajdowała się siedziba Posterunku Oficerskiego nr 1 Ekspozytury nr 3 Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w Bydgoszczy, jednej z najlepszych służb wywiadowczych ówczesnej Europy.


Służbę w nim pełnili:
  • kpt. Marian Włodarkiewicz - kierował PO nr 1 od X 1928 do V 1930
  • por. Franciszek Stawicki - kierował PO nr 1 od V 1930 do I 1931
  • por. Tadeusz Górowski - kierował PO nr 1 od I 1931 do V 1932
  • kpt. Czesław Muller - kierował PO nr 1 od V 1932 do X 1936
  • kpt Czesław Brunner - kierował PO nr 1 od X 1936 do V 1937
  • mjr Kazimierz Wyszosław Tomasik - kierował PO nr 1 od IV 1939 do IX 1939

oraz
  • por. Otto Dąbrowski
  • por. Stefan Barański
  • sierż. Paweł Schmidt
  • st. sierż. Władysław Stawniak
  • st. sierż.Wiktor Rejnowski

Cześć ich pamięci

Mieszkańcy Mławy


Placówka wywiadowcza w Mławie

Aby zrozumieć motywy utworzenia placówki wywiadowczej w Mławie należało by się cofnąć do 1918 roku, kiedy to zaczął się odradzać byt państwowy. Mława jako miasto powiatowe znajdowała się wówczas w strefie przygranicznej z Prusami Wschodnimi. Położenie tak dużego ośrodka administracyjnego w pobliżu granicy wrogiego państwa stwarzało dogodne warunki do tego aby Ziemia Zawkrzeńska stała się ośrodkiem kierowania walką wywiadowczą i kontrwywiadowczą na północnym Mazowszu. Chcąc zrozumieć pojedyncze ogniwa siatki wywiadowczej i kontrwywiadowczej, warto byłoby przybliżyć strukturę organizacyjną wywiadu II Rzeczypospolitej Polskiej.
Działalnością wywiadowczą zajmował się wówczas Oddział II Sztabu Głównego WP, tzw. „dwójka”, której podporządkowane były poszczególne Ekspozytury:
  • Ekspozytura Nr 1 w Wilnie
  • Ekspozytura Nr 5 we Lwowie
  • Ekspozytura Nr 3 w Bydgoszczy
  • Ekspozytura Nr 4 w Krakowie
  • Ekspozytura Nr 6 w Łodzi
  • Ekspozytura nr 2 w Warszawie
Posterunek Oficerski Nr 1 w Mławie wchodził organizacyjnie w skład Ekspozytury w Bydgoszczy, której początki sięgają 1919 r., powstały wówczas jej zalążki w ramach agend informacyjnych Frontu Wielkopolskiego, następnie funkcjonowała w ramach struktur Oddziału II Naczelnego Dowództwa w Poznaniu. Z dniem 15 stycznia 1930 roku dokonano przeniesienia siedziby placówki wywiadowczej Nr 3 z Poznania do Bydgoszczy.

Oprócz Posterunku Oficerskiego nr 1 znajdowały się jeszcze posterunki w innych miastach, i tak:
  • PO nr 2 w Gdyni,
  • PO nr 3 w Grudziądzu,
  • PO nr 4 i 5 w Gdańsku,
  • PO nr 6 w Poznaniu,
  • PO nr 7 w Białymstoku.

Posterunek Oficerski Nr 1 w Mławie utworzono 1 maja 1930 r. Był on częściowo zakonspirowany pod nazwą Oddziału Wojskowego Instytutu Geograficznego. Częściowa konspiracja oznaczała, że prawdziwa rola i zadania mławskiej placówki były znane dość szerokiemu spektrum osób. Wśród nich byli komendanci Straży Granicznej i Policji Państwowej, a także przedstawiciele lokalnej administracji. PO Nr 1 ściśle współpracowała zwłaszcza ze Strażą Graniczną oraz Policją Państwową. Straż Graniczna ułatwiała werbunek konfidentów, organizowała przemyt agentów do Prus Wschodnich oraz ułatwiała powrót informatorom. Jeżeli zaś chodzi o współpracę z Policją to działała ona w obie strony, Policja Państwowa ochraniała zarówno siedzibę PO Nr 1 jak i jego pracowników, natomiast PO Nr 1 wspierał pracę policji, czego przykładem może być zbieranie przez Posterunek Oficerski informacji o osobach, które osiedlały się w Mławie i wzbudzały zainteresowanie organów ścigania i przekazywanie ich Policji.
W instrukcji dla PO Nr 1 w Mławie na 1934 r. zaznaczono, że placówka powinna funkcjonować jak każdy inny urząd konspirując jednak swoją pracę przed obcym wywiadem. W tej samej instrukcji poszczególnym posterunkom przypisano starostwa, których zadaniem było udzielanie wsparcia posterunkom. Posterunek w Mławie współpracował zatem ze starostwami w Grudziądzu, Nowym Mieście Lubawskim, Brodnicy, Działdowie, Mławie, Przasnyszu, Ciechanowie, Makowie, Ostrołęce, Kolnie, Łomży, Białymstoku, Augustowie i Suwałkach.
Najprawdopodobniej Posterunek Oficerki nr 1 w Mławie posiadał  trzy siedziby
  • przy ul. Reymonta 9 - i właśnie tutaj zostanie odsłonięta tablica pamiątkowa, .
  • przy ul. Kościuszki, w dawnej willi pana Olszewskiego, obecnie po przebudowie znajduje się tam prywatne przedszkole chyba „BAJKOWY DWOREK”,
  • przy ul. Sienkiewicza 38.
Na wyposażeniu posterunku znajdował się samochód osobowy , początkowo był to Ford zamieniony później na auto marki Fiat. Samochód był przeznaczony wyłącznie do wyjazdów służbowych, okazał się niezbędny do sprawnego funkcjonowania pracy wywiadowczej. W celach łącznościowych PO nr 1 był wyposażony w radiostację oraz telefon, z którego ze względów bezpieczeństwa korzystano w ograniczony sposób.

Posterunek Oficerski nr 1 powstał już w kwietniu 1929 r. Kierownikami byli:
  • kpt. Marian Włodarkiewicz 1929-1930
  • por. Franciszek Stawicki 1930-1931
  • por. Tadeusz Górowski 1931-1932
  • kpt. Czesław Müller 1932-1936
  • kpt. Czesław Brunner 1936-1937
  • mjr Kazimierz Tomasik 1938-1939


Przez posterunek przewinęli się także inni oficerowie, m.in. por. Stefan Baraniecki oraz por. Otton Dąbrowski. Do każdego posterunku byli przydzieleni też podoficerowie, którzy obok zadań związanych z prowadzeniem spraw kancelaryjnych, musieli częstokroć prowadzić pracę o charakterze czysto operacyjnym. Korpus podoficerski PO Nr 1 w Mławie tworzyli sierżant Paweł Schmidt oraz sierżant Wiktor Rejnowski i sierżant Władysław Stawniak Obok wojskowych na posterunku zatrudniani byli także pracownicy cywilni.
Pracę wywiadowczą PO Nr 1 można podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich to tzw. Wywiad płytki, przekształcony z czasem w wywiad głęboki. Drugą grupę stanowił kontrwywiad ofensywny. Podstawowym elementem czynności wywiadowczych było zbieranie i weryfikowanie informacji dostarczonych posterunkowi przez agentów. Rozpoznawano także organizacje i przeobrażenia zachodzące w rozmieszczeniu i organizacji wojskowych jednostek niemieckich na terenie Prus Wschodnich. W drugiej połowie lat 30-tych do zadań PO Nr 1 włączono również kwestie zbierania informacji i rozpracowywania Abwerstelle Königsberg. Poza takimi standardowymi tematami otrzymywano również i zadania o charakterze jednorazowym, nietypowym np. zbieranie informacji o epidemii grypy w Niemczech.
Posterunek Oficerski Nr 1 w Mławie był jednym z istotniejszych i ważniejszych elementów terenowo-organizacyjnych Ekspozytury Nr 3 Oddział II w Bydgoszczy. Jego duże znaczenie i wysoka ranga wynikała w głównej mierze z faktu, iż zatrudnieni tam ludzie bardzo poważnie i z dużym zaangażowaniem podchodzili do powierzonych im obowiązków i zadań.

Tekst przygotowano na podstawie artykułów autorstwa dr Tomasza Sypniewskiego
Załączniki:
1) Zasięg działania posterunku oraz samochód będący na wyposażeniu
2) Oficerowie oraz żołnierze związani z posterunkiem
powrót    drukuj  
  » strona główna » mapa strony » bip » kontakt  
Urząd Miasta Mława
Stary Rynek 19, 06-500 Mława, tel. (+48) 23 654 33 82 e-mail: info@mlawa.pl
© 2002-2012 Copyright www.mlawa.pl All Rights Reserved. Author "Urząd Miasta Mława"